Trafik Kazası Sonrası Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
Destekten yoksun kalma tazminatı, sorumluluk atfedilebilen bir fiil sonucunda bir kişinin ölümü hâlinde, ölenin ekonomik desteğinden ve manevi nitelik taşıyan yardım ve katkılarından mahrum kalan kişilerin malvarlıklarında meydana gelen eksilmeyi gidermeyi amaçlayan bir maddi tazminat
türüdür. Bu tazminat, destekten yoksun kalanların zararlarının mümkün olduğunca aynen giderilmesini hedefler.
Destek kavramı, zaman içerisinde gelişerek yalnızca parasal yardımlarla sınırlı olmaktan çıkmıştır. Yargıtay’ın yerleşik ve güncel içtihatlarında da vurgulandığı üzere; desteğin yalnızca maddi katkıdan ibaret olmadığı, yardım ve hizmette bulunma, bakım ve gözetim sağlama, günlük yaşamın sürdürülmesine katkı sunma gibi edimlerin de destek kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir.
Destekten yoksun kalma tazminatının temel amacı, desteğini kaybeden kişinin, ölümle sonuçlanan olaydan önceki sosyal ve ekonomik yaşam seviyesini sürdürebilmesine imkân verecek ölçüde bir parasal değerin tazmin edilmesidir.
Destekten yoksun kalma tazminatının hukuki dayanağı başta 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 53. maddesi olup, anılan maddede ölüm hâlinde destekten yoksun kalanların bu zararlarını talep edebileceği açıkça düzenlenmiştir.
Türk Borçlar Kanunu Madde 53
Ölüm hâlinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır:
- Cenaze giderleri.
- Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.
- Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar.
Trafik Kazası Sonrası Kimler Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Talep Edebilir?
Destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilecek kişiler, ölenin sağlığında fiilen destek olduğu veya ileride destek olması kuvvetle muhtemel olan kimselerdir. Uygulamada ve Yargıtay içtihatlarında bu kişiler şunlardır:
- Eş
- Çocuklar
- Anne ve baba
- Nişanlı veya birlikte yaşayan kişiler (destek ilişkisinin ispatı şartıyla)
Bu kişiler arasında kan hısımlığı bulunması zorunlu olmayıp önemli olan fiili veya beklenen destek ilişkisinin varlığıdır.
Destek Kavramı Ne Anlama Gelir?
Destek kavramı yalnızca düzenli ve belgeli bir gelirin paylaşılmasını ifade etmez. Yargıtay uygulamasına göre;
- Fiili destek (halen sağlanan destek),
- Varsayımsal destek (ileride sağlanması muhtemel destek)
destekten yoksun kalma tazminatı bakımından yeterlidir.
Ölen kişinin çalışmıyor olması, ev hanımı, öğrenci veya emekli olması destek sayılmasına engel değildir. Önemli olan, yaşamın olağan akışı içerisinde destek olacağının kabul edilebilir olmasıdır.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Şartları Nelerdir?
Trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilebilmesi için aşağıdaki şartların birlikte bulunması gerekir:
- Ölüm olayının trafik kazası sonucu meydana gelmiş olması,
- Hukuka aykırı bir fiilin bulunması,
- Ölüm ile zarar arasında illiyet bağının mevcut olması,
- Destek ilişkisinin varlığı,
- Kusur durumunun tespit edilmiş olması.
Bu şartlar, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49, 51, 52 ve 53. maddeleri ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85 ve devamı maddeleri çerçevesinde değerlendirilmektedir.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Destekten yoksun kalma tazminatı, aktüeryal esaslara göre hesaplanır. Hesaplama yapılırken; Ölen kişinin yaşı, Geliri veya emsal geliri, Destek süresi, Destek payları, Destekten yoksun kalanların yaşı ve yaşam süresi, PMF veya TRH yaşam tabloları dikkate alınır. Hesaplama teknik ve uzmanlık gerektiren bir süreç olup, çoğu zaman bilirkişi incelemesi yapılmaktadır.
Kusur Oranı Tazminatı Nasıl Etkiler?
Trafik kazasında tarafların kusur oranları, destekten yoksun kalma tazminatının miktarını doğrudan etkiler. Ölen kişinin kusuru bulunması hâlinde, Türk Borçlar Kanunu’nun 52. maddesi uyarınca müterafik kusur indirimi yapılır. Karşı tarafın tam veya ağır kusurlu olması ise sorumluluğun kapsamını artırır.
Sigorta Şirketinden Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Talep Edilebilir mi?
Evet. Zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası) kapsamında, sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilir. Bu husus, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununu ve ilgili Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları çerçevesinde düzenlenmiştir. Ancak bu talep, poliçedeki teminat limitleriyle sınırlıdır. Sigorta şirketine başvuru yapılmadan dava açılması hâlinde dava usulden reddedilebilir. Bu nedenle başvuru sürecinin doğru yürütülmesi büyük önem taşır.
Sonuç
Trafik kazası sonucu meydana gelen ölümler, geride kalanlar açısından hem manevi hem de maddi açıdan ağır sonuçlar doğurur. Destekten yoksun kalma tazminatı, bu maddi kaybın telafisini amaçlayan önemli bir hukuki imkândır. Somut olayın özelliklerine göre doğru ve etkin bir hukuki yol izlenmesi, hak kaybının önlenmesi açısından büyük önem taşır.
Trafik kazaları sonrasındaki hukuki süreçlerde hak kaybı yaşamamak adına bize ulaşabilirsiniz.
